DON – ukryta toksyna w paszy. Jak ograniczyć jej wpływ na zwierzęta?

W produkcji zwierzęcej jakość paszy ma ogromne znaczenie dla zdrowia i dobrostanu zwierząt. Jednym z problemów, który coraz częściej zwraca uwagę hodowców i producentów pasz, jest obecność mykotoksyn – naturalnych związków wytwarzanych przez niektóre gatunki grzybów.

Toksyna DON w paszy (deoksyniwalenol) to jedna z najczęściej występujących mykotoksyn w zbożach wykorzystywanych do produkcji pasz. Jej obecność może stanowić wyzwanie dla hodowców i producentów pasz, dlatego coraz większą uwagę zwraca się na kontrolę jakości surowców oraz rozwiązania pomagające ograniczyć jej wpływ.

Toksyna DON w paszy – skąd się bierze?

DON (deoksyniwalenol) to jedna z najczęściej spotykanych mykotoksyn w surowcach paszowych. Powstaje w wyniku działalności grzybów z rodzaju Fusarium, które rozwijają się na roślinach zbożowych jeszcze w trakcie ich wzrostu lub podczas przechowywania.

Do powstawania DON szczególnie sprzyjają:

• wysoka wilgotność

• intensywne opady w okresie dojrzewania zbóż

• niewłaściwe warunki przechowywania surowców

• uszkodzenia mechaniczne ziaren

Ze względu na powszechność występowania tej toksyny problem DON dotyczy wielu gospodarstw i producentów pasz.

Dlaczego obecność DON w paszy jest problemem?

Mykotoksyny mogą wpływać na kondycję zwierząt, ponieważ oddziałują na ich układ pokarmowy oraz ogólne funkcjonowanie organizmu.

W przypadku DON obserwuje się między innymi:

• spadek apetytu u zwierząt

• pogorszenie wykorzystania paszy

• obniżenie wydajności produkcyjnej

• większą wrażliwość na stres środowiskowy

Najbardziej wrażliwe na obecność DON są zazwyczaj trzoda chlewna oraz drób, choć problem może dotyczyć również innych gatunków zwierząt gospodarskich.

Jak DON trafia do paszy?

Mykotoksyny mogą pojawiać się w surowcach paszowych na różnych etapach produkcji.

Najczęściej dochodzi do tego:

• podczas wzrostu roślin na polu

• w czasie zbioru zbóż

• podczas transportu surowców

• w trakcie magazynowania

Dlatego kontrola jakości surowców oraz odpowiednie warunki przechowywania mają kluczowe znaczenie w ograniczaniu ryzyka zanieczyszczenia pasz.

Znaczenie monitorowania jakości pasz

W nowoczesnej produkcji zwierzęcej coraz większą rolę odgrywa monitorowanie jakości pasz oraz stosowanie rozwiązań wspierających ich bezpieczeństwo. Dlatego kontrola poziomu toksyny DON w paszy jest ważnym elementem zarządzania jakością pasz.

Do podstawowych działań należą między innymi:

• badania laboratoryjne surowców

• kontrola wilgotności podczas magazynowania

• odpowiednie przechowywanie zbóż

• stosowanie dodatków paszowych wspierających zarządzanie ryzykiem mykotoksyn

Dzięki takim działaniom możliwe jest ograniczenie negatywnego wpływu mykotoksyn na produkcję zwierzęcą.

Toksyna DON w paszy – jak ograniczyć jej wpływ

W praktyce hodowlanej stosuje się różne strategie, które pomagają ograniczać ryzyko związane z obecnością mykotoksyn w paszach. Jednym z podejść jest wykorzystanie naturalnych dodatków paszowych o właściwościach sorpcyjnych, które mogą wspierać zarządzanie jakością paszy.

Materiały mineralne wykorzystywane w takich dodatkach mogą:

• wiązać niektóre związki obecne w paszy

• wspierać stabilność paszy

• pomagać ograniczać dostępność mykotoksyn w przewodzie pokarmowym zwierząt

Takie rozwiązania są coraz częściej stosowane jako element kompleksowego podejścia do zarządzania ryzykiem mykotoksyn w produkcji zwierzęcej.

Naturalne dodatki paszowe Sepifed

W odpowiedzi na problem mykotoksyn opracowano dodatki paszowe z serii Sepifed, oparte na naturalnej glince mineralnej o wysokich właściwościach sorpcyjnych.

Badania laboratoryjne potwierdzają wysoką skuteczność tego typu materiałów w wiązaniu różnych mykotoksyn występujących w paszy.

Testy przeprowadzone przez Trilogy Analytical Laboratory (USA) wykazały bardzo wysoką efektywność w przypadku wielu toksyn.

Wyniki badań dla deoksyniwalenolu (DON)

W badaniach laboratoryjnych uzyskano następujące wyniki:

• średnia adsorpcja: 86,5%

• średnia desorpcja: tylko 6,3%

• całkowita efektywność wiązania: 80,2%
  (przy stężeniu 1000 ppb i pH 3,0)

Oznacza to, że naturalna glinka może skutecznie wiązać DON w warunkach zbliżonych do środowiska przewodu pokarmowego zwierząt.

Skuteczność wobec innych mykotoksyn

Badania wykazały również bardzo wysoką skuteczność w przypadku innych toksyn często występujących w paszach:

• Fumonizyna B1 – 97,7% adsorpcji

• HT-2 – 99,1%

• Ochratoksyna A – 95,4%

• T-2 toksyna – 95,3%

• Zearalenon – aż 99,9%

Wyniki te pokazują, że naturalne dodatki mineralne mogą być ważnym elementem wspierającym zarządzanie ryzykiem mykotoksyn w produkcji zwierzęcej.

Dlaczego dodatki paszowe są ważne?

W praktyce całkowite wyeliminowanie mykotoksyn z paszy jest bardzo trudne. Nawet przy starannej kontroli jakości surowców mogą pojawiać się niewielkie ilości tych związków.

Dlatego coraz częściej stosuje się kompleksowe podejście, które obejmuje:

• monitorowanie jakości zbóż

• właściwe warunki przechowywania surowców

• badania laboratoryjne pasz

• stosowanie dodatków paszowych wspierających bezpieczeństwo żywienia zwierząt

Takie działania pomagają ograniczyć ryzyko związane z obecnością mykotoksyn w produkcji zwierzęcej.

Podsumowanie

DON (deoksyniwalenol) jest jedną z najczęściej występujących mykotoksyn w surowcach paszowych. Jej obecność w zbożach może stanowić wyzwanie dla producentów pasz oraz hodowców zwierząt.

Dlatego coraz większą uwagę zwraca się na kontrolę jakości surowców, właściwe przechowywanie zbóż oraz stosowanie rozwiązań wspierających zarządzanie ryzykiem mykotoksyn.

Świadomość problemu oraz odpowiednie działania profilaktyczne mogą znacząco poprawić bezpieczeństwo żywienia zwierząt i stabilność produkcji.

FAQ

Czym jest toksyna DON w paszy?

DON (deoksyniwalenol) to mykotoksyna wytwarzana przez grzyby z rodzaju Fusarium, które rozwijają się na roślinach zbożowych.

W jakich zbożach najczęściej występuje DON?

Najczęściej spotykany jest w pszenicy, kukurydzy, jęczmieniu oraz innych zbożach wykorzystywanych w produkcji pasz.

Jakie zwierzęta są najbardziej wrażliwe na DON?

Największą wrażliwość na obecność tej mykotoksyny wykazują zazwyczaj świnie oraz drób.

Jak ograniczyć ryzyko obecności mykotoksyn w paszy?

Kluczowe znaczenie ma kontrola jakości surowców, właściwe przechowywanie zbóż oraz monitorowanie wilgotności podczas magazynowania. Bardzo dobrym wsparciem jest dodanie do paszy dodatków paszowych z serii Sanfed

Opisy naszych produktów znajdziesz: Eneo FM – Zdrowie i higiena zwierząt hodowlanych

Sklep: Dodatki do pasz, paszowe dla zwierząt – Terra Eneo